Kullanıcı Oyu: 0 / 5

Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

EDİL

·         Roma tiyatrosunda oyunları parasal ve yönetsel açıdan koruyanlara verilen ad.

·         Oyunları denetleyip gösteri günlerini ve daha başka kayıtları saptayanlara verilen ad.

 

EDİLGEN KAHRAMAN

Başka oyun kişilerinin etkisiyle hareket eden oyun kişisi.

 

EFE

Ortaoyunu ile Türk gölge oyununda olumlu kabadayı tipi. Bunlara Zeybek de denir. Heybetli görünüşleri ve mertlikleri ile kavgaları ayırır, sorunları çözümler.

 

EĞİTSEL OYUN

Eğitimi amaç edinen oyun biçimi.

 

EĞLENDİRİCİ TİYATRO

Eğitme amaçlı olmayan, izleyiciyi salt eğlendirmeyi amaçlayan tiyatro. Tiyatro, öncelikle de güldürü tiyatrosu, hep eğlendirme amaçlı olmuştur. Ancak 19. yüzyıldan sonra Eğlendirici Tiyatro, sanatsal ve düşünsel savlı, eleştirel olmayan tiyatro, öncelikle de bulvar tiyatrosu ile vodvil için kullanılmaya başlanmıştır. İzleyiciyi siyasal ve düşünsel yönden sarsma amacı gütmeyen Eğlendirici Tiyatro, günümüzde daha çok ticari tiyatro bağlamında yer alır.

 

EK OYUN

Rönesans'ta, İngiltere'de asal oyuna ek olarak oynanan ve genellikle güldürücü olan kısa yapıt.

 

ELESTİRMENLER BİRLİĞİ

Eleştirmenlerin bir araya geldikleri birlik. Bunların bazısı tiyatronun çeşitli dallarında ödüllü yarışmalar düzenler, bazısı da o dönemin oyunlarına ödüller verir.

 

ELEŞTİREL GERÇEKÇİLİK

Gerçekliğin bu evresi içinde, bir bütün olarak kentsoylu sanatı ve tiyatrosudur. Bulunduğu çevrenin toplumsal gerçekliğinin görgücü (ampirik) çizimiyle kahramanın ülküleştirilmesi yer alır. İlerici nitelikli romantizm ile arasındaki ayrım, romantizm, anaparacı dizgenin yalnızca toplumsal eleştiri ile uğraşırken, eleştirel gerçeklik, liberalizme yönelen kentsoylu toplumdaki çelişkilerin toplumsal niteliğini açıklamaya çalışır. Kısacası, bu eğilim, bir seçenek üretmeden, kentsoylu dünya görüşüne ve ahlakına bir başkaldırıdır. Paranın zedeleyici gücü karşısında insani değerleri savunur.

 

ELEŞTİRİ

Bir yapıtı, dünya görüşü, sanatsallığı, topluma katkısı, sahnelenmesi, oyunculuğu ve plastik tasarım değerler açısından değerlendirme işlemi.

 

ELEŞTİRMEN

Eleştiri yazan kimse. Bir yapıtı kendi değerlendirmesi ile ele alan yazar. Eleştirmenin yazdığı alanda bir dünya görüşü, geniş bilgisi, sanata karşı olağanüstü bir duyarlılığı ve algılama yetkisi olması gerekir.

 

ENTREMES

17. yüzyıl İspanyol tiyatrosunun bir oyun türü. Şenliklerde tek perdelik güldürülü oyun olarak, çok perdelik oyunlarda ise içerikle ilgili olmayan, ara oyun olarak oynanan Entremes, İspanyol tiyatrosunun başlıca oyun biçimi olarak yer almıştır.

 

ENTRİK UNSUR (ENTRİKA)

Roman, hikâye ve tiyatro türlerinde, olayların okuyucuda ya da seyircide merak uyandıracak şekilde birbirine dolanması.

 

EPİK (DESTANSI) TİYATRO

Bu tiyatro türü, “Oyun kalbe değil, kafaya seslenmelidir.” görüşünü esas alır. Oyunun izleyiciyi büyülemesine karşıdır. Bu nedenle, temsil sırasında izleyicinin oyuna kendisini kaptırmasını ve büyülenmesini önlemek ister. Bu bağlamda sahne, dekor ve olaylardan uzak tutulur. İzleyiciye temsilde gördüklerinin gerçek olmadığı, bir oyun olduğu hatırlatılır. Bu tür, izleyiciyi uyanık tutmak ister. Bu nedenle oyunun aralarına şarkılar, tekerlemekler, oyunu birden bire kesen didaktik açıklamalar konur, entrikaların içyüzü açıklanır. Yanılsamacı tiyatronun seyirciyi, sahnedeki karakter ve olaya özdeşleştiren duygusal yaşantısı karşısına, maddeci diyalektiğin, tarih bakışı açısını sağlayan ve seyirciyi gözlemde bulunan bir üçüncü kişi durumuna getirerek, onun akılcı yönelişte karar vermesini sağlar. Bu tiyatro türünün önderi Alman sanatçı Berthold Brecht’tir. En önemli sanatçıları arasında ise Arthur Adamov, Max Frisch ve Frederich Dürrenmatt sayılabilir. Türk tiyatrosunda Haldun Taner’in yazdığı “Keşanlı Ali” adlı eser bu türe örnek gösterilebilir.

 

EPİZOT

Yunan trajedisinin öğelerini oluşturan diyaloglu bölümlerin her birine verilen ad. Bu bölümlere modern tiyatroda “perde” denir.

 

ESKİ ANTİK KOMEDYA

M.Ö. 486 yılında ortaya çıkan komedya. Diyonizos adına düzenlenen şenliklerde filizlenmiştir. Eski komedyanın kaynağı, Ocak ayındaki Lenaya Şenliği'ndeki fallik ezgilerdir. En belirgin özelliği, karikatür kişiler ve grotesk giysilerle taşlamayı getirmesidir. Eski komedyanın bilinen en büyük yazarı Aristofanes’tir.

 

EŞZAMANLI SAHNE

İlk kez Ortaçağın dinsel oyunlarıyla ortaya çıkan, seyirciye göre solda cennet, sağda cehennem olmak üzere, bu iki kavram arasındaki yerleri (kilise, tapınak, ermişlerin yeri vb.) aynı oyun alanı üzerinde, yerleşik biçimde kapsayan sahne türü.

 

EYLEM OYUNU

Karakterler yoluyla değil de, dış eylemle gelişen oyun. Kişilerin yapılarından gelmeyen, durumların gerektirdiği ya da istem dışı davranışlardan, eylemlerden gelişen oyun. Bu oyunlarda olaylar ön plandadır.

 

EZİLENLERİN TİYATROSU

Augusto Boal'ın geliştirdiği bir siyasal halk tiyatrosu biçimi. Özgürleşme tiyatrosu, görünmez tiyatro, forum tiyatrosu, gazete tiyatrosu gibi biçimsel ve içeriksel çeşitli tanımlar da edinmiş olan Ezilenlerin Tiyatrosu, ilk kez 1956'da Brezilya'da gerçekleştirilmiş, daha sonra Latin Amerika, ABD ve Avrupa'da örneklendirilmiştir. Ezilenlerin Tiyatrosu'nda odak, izleyicilerin oyuna bağlanımlarıdır. Devrimin genel provası yerine geçen Ezilenlerin Tiyatrosu, açık sokak tiyatrosu olarak, gözle görülmeyen siyasal ve toplumsal baskıya karşı izleyicinin oyuncu haline gelerek tavır almasını amaçlar.