Kullanıcı Oyu: 0 / 5

Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 

YABANCILAŞTIRMA ETMENİ

Brecht'in Epik Tiyatrosu'nun estetik temellerinden biri. Seyirci ve sahne arasına bir estetik uzaklık koyarak, seyircinin oyun kişileriyle özdeşleşmesini engellemekle, onların ussal yoldan bir yargıya varmasını sağlamak düşüncesiyle geliştirilmiştir. Bunun için oyunculukta, müzikte, sahne tasarımında, estetik uzaklığı sağlayacak çeşitli yabancılaştırma etmenleri kullanılmıştır. Brecht'in deyişiyle, “Seyirci, bir kazayı seyreden üçüncü kişi durumundadır”. Yani olaya dışarıdan bakmakta ve olayın içinde olmadığı için duygusallığı arkaya itip gördüklerini usuyla değerlendirmektedir.

 

YAPAY YÜZ

Oyuncunun insancıl anlatımını kapatmak ya da oyuncuyla seyirci arasındaki estetik uzaklığı elde etmek için kullanılan ve çeşitli gereçten yapılan surat.

 

YATRA

Hindistan'da dinsel bayramlarda oynan ezgili, danslı halk oyunu.

 

YENİ KOMEDYA

Antik Yunan komedyasının, aşağı yukarı M.Ö. 330 tarihlerinde ortaya çıkan incelmiş biçimi. Bu komedyada eski komedyanın karikatür tipleri ve mitolojik kişileri yok olmuş, bunların yerini o dönemde yaşayan insanlar, onların güncel sorunları ve giysileri almıştır. Yeni komedyanın bugüne kalan en önemli yazarı Efesli Menandros'tur.

 

YERALTI TİYATROSU

1960’lı yıllarda ABD'de ve özellikle de New York'ta "Off Off Brodway" tiyatroları arasında, var olan düzene, kentsoylu ahlakına ve halkın benimsediği siyasal anlayışa karşı saldırgan, hatta değer tanımaz bir tavır içinde olan “anarşist” tiyatro. Kentsoyluyu şoka uğratmak için en uç politik sloganları ve en yakası açık cinselliği kullanmıştır. Ayrıca dinsel inançları rencide edecek sahnelerde seyredeni kışkırtıcı bir hareket içine girmiştir. Adının “Yeraltı Tiyatrosu” olmasının nedeni, yasa dışı bir tiyatro hareketi sayılmasındandır.

 

YEREL OYUN

Belli bir yerin özelliklerini gösteren konuları, kişileri, töreleri işleyerek yazılmış gerçekçi oyun. Bu çeşit oyunlarda söz konusu yörenin şivesi ve ağzı kullanılır.

 

YOKSUL TİYATRO

Jerzy Grotowski'nin tiyatro estetiği ile ortaya çıkan tiyatro anlayışı. Grotowski, önce 1959'da Opole'de sonra da Wroclaw'da kurduğu tiyatrolarda, Stanislavski, Meyerhold, Artaud, Laban ve Decroux'nun çalışmalarından da yararlanarak yeni bir estetik geliştirmiştir. Bu estetiği ortaya çıkarmada bilinen tekniklere eklemeler yapmıştır. Tiyatronun temel öğelerinin oyuncuyla seyirci olduğunu belirterek, tiyatronun tüm öteki öğelerinden arınması gerektiğini söyleyerek, bir oyuncu tiyatrosu ortaya çıkarmıştır. Oyuncunun gereksiz öğelerden temizlenip arınması ve kendinde olan gereksiz şeyleri eksiltmesiyle “kutsal oyuncu” aşamasına çıkacağını savunmuştur. Tiyatronun oyuncu ve seyirci dışında, tüm öteki öğelerden arınmasından dolayı da kendi anlayışındaki tiyatroya “yoksul tiyatro” adını vermiştir. Bu anlayıştaki tiyatro, insan edimlerinin iskelet biçimlerine (ideogram) dayanır ve gösterge dilini kullanır. Esirmeye dayalı bir metafizik tiyatro biçimi olarak, yalnızca az sayıda entelektüel seyirciye gösteriler düzenleyen Grotowski, oyunculuk uygulayımına olumlu şeyler eklemiş, ama estetiği çok sınırlı bir seyirciye yöneldiğinden ilginç bir evre olarak kalmıştır. Ancak bu tiyatro, Avrupa ile ABD'de birçok genç tiyatro topluluğunu ve tiyatro adamını etkilemiştir.

 

YÖNETMEK

·         Tiyatro yönetmek.

·         Bir tiyatro yapıtının sahnelenmesi işini yönetmek.

 

YÖNETMEN

Bir oyunu, gerekli ön hazırlığı ve yorumu yaptıktan sonra, dengeli ve sıkı bir düzen içinde, doğru, inandırıcı ve sanatsal bir biçimde, çeşitli alanların sanatçıları, uzmanları ve uygulayımcıları ile işbirliği yaparak sahneye çıkaran sanatçı. Yönetmenin bir dünya görüşü olmalı, müzikten, plastik sanatlardan, ışıklardan anlamalı, yazın, felsefe, tarih ve toplumbilim alanlarında birikimli olmalıdır. Ayrıca, üzerinde çalıştığı sahnenin coğrafyasını, duygusal atmosfer birimlerini bilmeli ve etki alanları üzerinde ustalaşmış olmalıdır.

 

YÖNTEM

Çağdaş oyunculuğun kurucusu Stanislavski'nin, oyunculuk çalışması için kullanılan sözcük. (Bkz. Stanislavski Dizgesi)

 

YÜKSEK KOMEDYA

Karakter ve töre türlerini kapsayan komedya.